W Kaplicy Sykstyńskiej odbywają się dwie kampanie malarskie, które miały miejsce w odstępie 30 lat. W latach 1481–1482 zespół pod kierownictwem Perugina, Botticellego, Ghirlandaia i Cosimo Rosselliego pokrył ściany boczne obrazami Żywoty Mojżesza i Chrystusa. W latach 1508–1512 Michał Anioł namalował sufit dla papieża Juliusza II, z dziewięcioma scenami z Księgi Rodzaju w centrum. W 1536 roku powrócił do malowania ściany ołtarzowej, gdzie w 1541 roku ukończył Sąd Ostateczny. Razem te dzieła czynią kaplicę najsłynniejszym malowanym pomieszczeniem na świecie.
Kaplica Sykstyńska w skrócie
| Fakt | Szczegół |
|---|---|
| Zbudowany dla | Papież Sykstus IV, który odrestaurował starą Cappellę Magna w latach 1477–1480 |
| konsekrowany | 15 sierpnia 1483 r., poświęcony Matce Bożej Wniebowziętej |
| Rozmiar | Długość około 40.9 m, szerokość 13.4 m, wysokość 20.7 m |
| Freski ścienne | 1481 do 1482, autorstwa Perugino, Botticellego, Ghirlandaio, Rosselli i ich warsztaty, z Signorellim |
| Sufit | 1508 do października 1512, przez Michała Anioła, dla Juliusza II |
| Sąd Ostateczny | 1536 do jesieni 1541, autorstwa Michała Anioła, dla Klemensa VII i Pawła III |
| Postacie na suficie | Ponad 300 |
| Przywrócenie | 1979 do 1999 |
| Użyj już dziś | Ceremonie papieskie i konklawe wybierające nowego papieża |
Jak czytać Kaplicę Sykstyńską
Kaplicę łatwiej zrozumieć, gdy pozna się jej cztery strefy. Każda z nich została namalowana w innym czasie, przez innych artystów i w innym celu.
- Ściany boczne Opowiedz dwie równoległe historie. Lewa ściana, patrząc w stronę ołtarza, przedstawia życie Mojżesza. Prawa ściana przedstawia życie Chrystusa. Każda scena z Mojżeszem jest zwrócona w stronę sceny z Chrystusem, która na nią odpowiada, łącząc Stary Testament z Nowym.
- Nad nimi, pomiędzy oknami, znajduje się galeria pierwszych papieży.
- Sufit opowiada historię świata przed Mojżeszem, od Stworzenia do Noego, ujętą w ramy działalności proroków, sybilli i przodków Chrystusa.
- Ściana ołtarzowa pokazuje koniec czasu: Sąd Ostateczny.
Najlepiej zacząć od bocznych ścian przy wejściu, iść przed siebie, czytając sufit od Pijaństwa Noego z powrotem do Stworzenia, i zakończyć patrząc na Sąd Ostateczny. W ten sposób prześledzisz historię od pierwszych dni świata do jego końca.
Sufit Kaplicy Sykstyńskiej: Michał Anioł, 1508–1512
Sufit Michała Anioła zajmuje powierzchnię ponad 460 metrów kwadratowych, tworząc płytkie sklepienie kolebkowe i mieści ponad 300 figur. Zastąpił on proste, błękitne niebo usiane złotymi gwiazdami, namalowane przez Piero Matteo d'Amelię w latach 1480. XV wieku.
Komisja Juliusza II
Papież Juliusz II della Rovere, bratanek Sykstusa IV, zlecił wykonanie sklepienia w 1508 roku. Michał Anioł uważał się za rzeźbiarza i niechętnie przyjął to dzieło. Pierwotny plan zakładał dwunastu apostołów, ale Michał Anioł przekonał papieża, aby pozwolił mu namalować znacznie bardziej okazały obiekt. Ukończył go w październiku 1512 roku, a Juliusz II odprawił uroczystą mszę w kaplicy 1 listopada 1512 roku.
Dziewięć centralnych paneli
W centralnej części sufitu znajduje się dziewięć scen z Księgi Rodzaju. Michał Anioł namalował je, zaczynając od wejścia, ale historia biegnie od ołtarza w kierunku drzwi.
| Zamówienie z ołtarza | Scena | Zarządzanie |
|---|---|---|
| 1 | Oddzielenie światła od ciemności | Stworzenie świata |
| 2 | Stworzenie Słońca, Księżyca i Roślin | Stworzenie świata |
| 3 | Separacja ziemi i wody | Stworzenie świata |
| 4 | Stworzenie Adama | Stworzenie ludzkości |
| 5 | Stworzenie Ewy | Stworzenie ludzkości |
| 6 | Upadek i wygnanie z raju | Stworzenie ludzkości |
| 7 | Ofiara Noego | Historia Noego |
| 8 | Wielka powódź | Historia Noego |
| 9 | Pijaństwo Noego | Historia Noego |
Pięć mniejszych paneli przeplata się z czterema większymi, nadając sklepieniu rytm. Porównajmy zatłoczoną, małą postać sceny Potopu przy wejściu z ogromną, pojedynczą postacią Boga w Rozdzieleniu Światła przy ołtarzu. Styl Michała Anioła stawał się coraz śmielszy w miarę pracy.
Stworzenie Adama
Stworzenie Adama to czwarty panel z ołtarza i najczęściej reprodukowany obraz w sztuce zachodniej. Adam leży na ziemi, jego ciało jest kompletne, ale martwe. Bóg, niesiony przez chmurę postaci w powiewającym czerwonym płaszczu, wyciąga ręce, by dać mu życie. Słynna przerwa między ich palcami oznacza moment, w którym życie przechodzi ze Stwórcy do człowieka. Spójrz na lewe ramię Boga, które oplata kobiecą postać, często odczytywaną jako Ewa, czekająca na stworzenie.
Prorocy i Sybille
Centralne panele otacza dwanaście ogromnych siedzących postaci: siedmiu hebrajskich proroków i pięć sybilli, prorokie świata klasycznego, które zgodnie z tradycją chrześcijańską przepowiedziały przyjście Chrystusa.
| Zarządzanie | Postacie |
|---|---|
| Prorocy | Jonasz, Jeremiasz, Ezechiel, Joel, Zachariasz, Izajasz, Daniel |
| Sybille | Sybille perskie, erytrejskie, delfickie, kumańskie i libijskie |
Zachariasz siedzi nad wejściem, a Jonasz nad ołtarzem. Jonasz jest namalowany pochylony do tyłu na zakrzywionej powierzchni, ale jednocześnie wydaje się pochylać w twoją stronę, co stanowi jeden z najodważniejszych trików perspektywicznych w kaplicy. Libijska Sybilla, przekręcająca się, by zamknąć księgę, oraz Delficka Sybilla z szeroko otwartymi, przestraszonymi oczami to dwie najczęściej reprodukowane sybille.
Cztery narożne pendentywy
Cztery zakrzywione trójkąty w rogach pokazują cztery momenty, w których Bóg uratował lud Izraela:
- Dawid i Goliat
- Judith i Holofernes
- Bezczelny Wąż
- Kara Hamana
Dwa obrazy znajdujące się w pobliżu ołtarza, Miedziany Wąż i Kara Hamana, charakteryzują się najbardziej śmiałym skrótem perspektywicznym na suficie.
Lunety i spandrele
Nad każdym oknem, w zakrzywionej lunecie, widnieją przodkowie Chrystusa wymienieni w Ewangelii Mateusza, z tabliczką z imionami. Trójkątne spandrele nad nimi przedstawiają kolejne grupy rodzinne. Te ciche, domowe postacie – matki z dziećmi i odpoczywający starcy – to jedne z najbardziej ludzkich scen w kaplicy, których większość zwiedzających w ogóle nie zauważa.
Ignudi
Dwudziestu nagich młodych mężczyzn, ignudi, siedzi w rogach pięciu mniejszych centralnych paneli. Trzymają oni girlandy i brązowe medaliony ze scenami z Księgi Królewskiej. Ich dokładne znaczenie wciąż jest przedmiotem debaty, ale ukazują one mistrzowskie opanowanie przez Michała Anioła ludzkiego ciała w sposób bardziej swobodny niż jakakolwiek inna część sufitu.
Sąd Ostateczny: Michał Anioł, 1536–1541
Ponad dwie dekady po ukończeniu sufitu, Michał Anioł powrócił do kaplicy, aby pomalować ścianę ołtarzową. Rezultat zmienił znaczenie pomieszczenia, kierując je ku końcowi czasu.
Papież Klemens VII zlecił namalowanie Sądu Ostatecznego pod koniec 1533 roku. Michał Anioł rozpoczął malowanie w 1536 roku, za papieża Pawła III, i ukończył jesienią 1541 roku. Fresk ma wymiary 13.7 na 12 metrów i przedstawia ponad 300 postaci. Aby zrobić dla niego miejsce, zniszczono dwie sceny ścienne Perugina – Znalezienie Mojżesza i Narodziny Chrystusa – wraz z jego ołtarzem.
Chrystus i Dziewica
W centrum stoi bezbrody, muskularny Chrystus, unoszący prawą rękę, by osądzić. Obok niego Matka Boska odwraca się, niezdolna do interwencji. Wokół nich, na niebie tłoczą się święci i męczennicy, a aniołowie bez skrzydeł dmą w trąby, by obudzić zmarłych na dole.
Święci i skóra św. Bartłomieja
Święci prezentują narzędzia swojego męczeństwa. Święty Piotr trzyma klucze do nieba, św. Wawrzyniec – ruszt, a św. Katarzyna – koło. Święty Bartłomiej, żywcem obdarty ze skóry, trzyma własną skórę. Twarz na tej skórze jest od 1925 roku uznawana za autoportret samego Michała Anioła.
Potępieni, Charon i Minos
W prawym dolnym rogu potępieńcy są ciągnięci ku piekłu. Charon, przewoźnik z greckiego mitu zapożyczonego od Dantego, wypędza ich z łodzi wiosłem. W samym rogu stoi Minos, sędzia podziemi, z owiniętym wokół niego wężem i oślimi uszami. Według Giorgia Vasariego, Michał Anioł nadał Minosowi twarz Biagio da Ceseny, papieskiego ceremoniarza, który narzekał na liczne nagie ciała.
Zakrywanie nagości
Nagość w scenie Sądu Ostatecznego od początku budziła kontrowersje. W 1563 roku Sobór Trydencki orzekł, że nieprzyzwoite wizerunki w miejscach świętych powinny zostać usunięte. Daniele da Volterra został wówczas zatrudniony do namalowania draperii na najbardziej eksponowanych postaciach, głównie po śmierci Michała Anioła w 1564 roku, co przyniosło mu przydomek „Il Braghettone”, czyli wytwórca spodni. Około 40 postaci otrzymało draperie, a około 15 z tych dodatków usunięto podczas renowacji w latach 1990. XX wieku.
Freski ścienne Kaplicy Sykstyńskiej: 1481–1482
Na ścianach bocznych znajdują się najstarsze malowidła w kaplicy i to właśnie one były pierwszym elementem, który kaplica miała eksponować. Malowane od 1481 roku, a ukończone w 1482 roku, były dziełem najlepszych ówczesnych malarzy włoskich, sprowadzonych do Rzymu przez Sykstusa IV. Zwiedzanie Watykanu z przewodnikiem to najłatwiejszy sposób na zwrócenie uwagi na każdą scenę, ponieważ większość zwiedzających nigdy nie zagląda pod sufit.
Życie Mojżesza (lewa ściana)
Na lewej ścianie, patrząc w stronę ołtarza, można przeczytać opis życia Mojżesza, czytany od ołtarza w kierunku wejścia:
| Zamówienie | Scena | Artysta |
|---|---|---|
| 1 | Mojżesz wyjeżdżający do Egiptu | Perugino i asystenci |
| 2 | Próby Mojżesza | Botticelli i warsztat |
| 3 | Przeprawa przez Morze Czerwone | Przypisywane warsztatowi Cosimo Rosselliego |
| 4 | Zejście z góry Synaj | Przypisywane Cosimo Rosselliemu, z Piero di Cosimo |
| 5 | Kara dla buntowników | Botticelli |
| 6 | Testament i śmierć Mojżesza | Luca Signorelli i Bartolomeo della Gatta |
Procesy Mojżesza Botticellego przedstawiają siedem epizodów w jednym pejzażu, z córkami Jetry w centrum. Jego Ukaranie buntowników, umieszczone przed Łukiem Konstantyna Wielkiego, niosło jasny przekaz: nikt nie może kwestionować autorytetu papieża.
Życie Chrystusa (ściana prawa)
Prawa ściana opowiada o życiu Chrystusa, w tym samym kierunku:
| Zamówienie | Scena | Artysta |
|---|---|---|
| 1 | Chrzest Chrystusa | Perugino i asystenci |
| 2 | Kuszenia Chrystusa | Botticelli |
| 3 | Powołanie pierwszych Apostołów | Domenico Ghirlandaio |
| 4 | Kazanie na Górze | cosimo roselli |
| 5 | Dostarczenie kluczy do św. Piotra | Perugina |
| 6 | Ostatnia Wieczerza | cosimo roselli |
Przekazanie kluczy to najważniejsza scena na ścianach. Chrystus wręcza klucze do nieba świętemu Piotrowi na rozległym placu, za którym wznosi się idealna, kopulasta świątynia. Jest to symbol władzy papieskiej, namalowany w sali, w której wybierani są papieże.
Galeria papieży
Pomiędzy oknami, nad piętrami, malarze stworzyli galerię najwcześniejszych papieży, stojących w malowanych niszach. Powstały one w tym samym czasie co sceny ścienne i łączą pontyfikat Sykstusa IV z samym św. Piotrem. Kilka z nich zaginęło podczas przemalowywania ściany ołtarzowej na potrzeby Sądu Ostatecznego.
Malowanie ściany wejściowej
Na ścianie wejściowej pierwotnie znajdowały się dwie ostatnie sceny każdego cyklu. Kiedy drzwi zawaliły się w 1522 roku, malowidła uległy poważnemu uszkodzeniu. W drugiej połowie XVI wieku Hendrik van den Broeck przemalował „Zmartwychwstanie Chrystusa” Ghirlandaia, a Matteo da Lecce „Spór o ciało Mojżesza” Signorelliego. To, co widzicie dzisiaj, to późniejsze wersje.
Inne dzieła sztuki w Kaplicy Sykstyńskiej
Oprócz fresków w kaplicy znajduje się wiele innych dzieł sztuki, obok których łatwo przejść obojętnie.
- Marmurowy ekran i chór. Parawan dzielący kaplicę i galerię dla śpiewaków na prawej ścianie wyrzeźbili Mino da Fiesole, Andrea Bregno i Giovanni Dalmata. Parawan stał kiedyś bliżej ołtarza i został przesunięty, aby powiększyć przestrzeń przeznaczoną dla dworu papieskiego.
- Podłoga. Marmurowa posadzka z intarsjami, w średniowiecznym stylu Cosmatesque, wyznacza drogę procesyjną od drzwi do ołtarza.
- Gobeliny Rafaela. Papież Leon X zamówił u Rafaela w 1515 roku dziesięć gobelinów przedstawiających życie świętych Piotra i Pawła, które miały wisieć na dolnych ścianach. Są one przechowywane w Pinakotece i wracają do kaplicy tylko na specjalne okazje, ostatnio na tydzień w lutym 2020 roku, z okazji 500. rocznicy śmierci Rafaela.
- Herb papieski. Herb Sykstusa IV nad wejściem, ukończony w 1482 r., upamiętnia papieża, który zbudował kaplicę.
Ukryte szczegóły i sekrety Kaplicy Sykstyńskiej
Kaplica Sykstyńska była inspiracją dla wielu legend przez wieki. Niektóre są udokumentowane, a niektóre to współczesne teorie. Oto, która jest która.
- Michał Anioł malował postaci stojące, a nie leżące. Fakt. Obaj jego pierwsi biografowie opisują go jako pracującego na wysokim rusztowaniu, stojącego z głową odchyloną do tyłu. Napisał sonet, w którym narzekał na zmęczenie, z własnym szkicem na marginesie.
- Mózg w stworzeniu Adama. Teoria. W 1990 roku lekarz Frank Lynn Meshberger argumentował w „Journal of the American Medical Association”, że kształt otaczający Boga odpowiada przekrojowi ludzkiego mózgu. Jest to popularna interpretacja, a nie udowodniony zamiar.
- Twarz Michała Anioła na skórze św. Bartłomieja. Silna tradycja. Podobieństwo odkryto po raz pierwszy w 1925 r. i jest ono akceptowane przez większość historyków.
- Biagio da Cesena jako Minos. Udokumentowana tradycja, podał Vasari, współczesny biograf Michała Anioła.
- Sufit miał przedstawiać apostołów. Fakt. Pierwszy plan zakładał dwunastu apostołów. Michał Anioł zastąpił go znacznie obszerniejszym planem z Księgi Rodzaju.
- Oryginalny sufit przedstawiał rozgwieżdżone niebo. Fakt. Przed Michałem Aniołem sklepienie zdobiły złote gwiazdy na niebieskim tle, dzieło Pier Matteo d'Amelii.
- Tutaj odbywa się konklawe. Fakt. Kiedy papież umiera lub rezygnuje, kardynałowie głosują w Kaplicy Sykstyńskiej. Do głosowania instalowany jest piec, a kolor dymu informuje świat o tym, czy papież został wybrany. Więcej o państwie papieskim w naszym ciekawostki o Watykanie.
- Botticelli pracował tu zanim stał się sławny. Fakt. Na długo przed tym, zanim Narodziny Wenus stały się sławne, Botticelli został wezwany do Rzymu, aby namalować trzy sceny ścienne kaplicy.
Wielka Restauracja (1979–1999)
W latach 1979-1999 Muzea Watykańskie przeprowadziły gruntowną renowację fresków w kaplicy, w tym marmurowego ekranu, chóru i herbu Sykstusa IV. Usunięto wieki dymu świec, kurzu i wcześniejszych lakierów. Czyszczenie ujawniło żywe kolory, których pierwotnie używał Michał Anioł, od kwaśnych zieleni po żywe pomarańcze. Zaskoczyło to wiele osób, które znały sufit jedynie jako ciemny i brązowy. Renowacja Sądu Ostatecznego została ukończona w 1994 roku, a towarzyszyła jej homilia papieża Jana Pawła II.
Jak właściwie oglądać obrazy w Kaplicy Sykstyńskiej
Kaplica Sykstyńska to ostatnia sala na trasie zwiedzania galerii opisanej w naszym przewodniku po Muzeach Watykańskich . Większość zwiedzających dociera do niej zmęczona i w tłumie. Kilka nawyków robi ogromną różnicę.
Stań najpierw przy wejściu i spójrz w górę na Pijaństwo Noego, a następnie idź naprzód, aby historia rozwijała się w odpowiedniej kolejności. Skorzystaj z ławek wzdłuż bocznych ścian, aby odpocząć. Spójrz w dół na boczne ściany, zanim wyjdziesz, ponieważ większość ludzi nigdy tego nie robi. Fotografowanie i filmowanie jest zabronione w całym kościele, a strażnicy proszą o ciszę.
Jeśli chcesz podziwiać najspokojniejsze widoki, zarezerwuj wycieczkę po Watykanie wczesnym rankiem lub skorzystaj z biletów wstępu bez kolejki i udaj się do kaplicy pod koniec dnia.
Najczęściej zadawane pytania
1. Jakie obrazy znajdują się w Kaplicy Sykstyńskiej?
Michał Anioł namalował sufit kaplicy z dziewięcioma scenami z Księgi Rodzaju w latach 1508–1512. W 1536 roku powrócił tu, aby namalować za ołtarzem Sąd Ostateczny, który ukończył w 1541 roku. Na ścianach bocznych widnieją Żywoty Mojżesza i Chrystusa, namalowane w latach 1481–1482 przez Botticellego, Perugino, Ghirlandaio, Rossellego i Signorellego.
2. Jaki jest najsłynniejszy obraz w Kaplicy Sykstyńskiej?
Najsłynniejszym obrazem w Kaplicy Sykstyńskiej jest „Stworzenie Adama”, czwarty panel ołtarza na suficie Michała Anioła, przedstawiający Boga wyciągającego rękę, by dać życie Adamowi. Drugim arcydziełem kaplicy jest Sąd Ostateczny, znajdujący się na ścianie ołtarzowej.
3. Jakie 9 scen ukazano na suficie Kaplicy Sykstyńskiej?
Dziewięć scen na suficie Kaplicy Sykstyńskiej, widzianych od strony ołtarza, przedstawia: Oddzielenie światła od ciemności, Stworzenie słońca, księżyca i roślin, Oddzielenie ziemi od wody, Stworzenie Adama, Stworzenie Ewy, Upadek i wygnanie, Ofiara Noego, Potop i Pijaństwo Noego.
4. Co oznacza stwierdzenie, że dwa palce prawie się stykają?
Dwa palce niemal się stykające w Stworzeniu Adama ukazują chwilę przed tym, jak Bóg dał Adamowi życie. Michał Anioł pozostawił niewielką przerwę, aby chwila ta pozostała w napięciu: ciało Adama jest kompletne, ale martwe, a iskra życia jeszcze nie przeniknęła między Stwórcą a człowiekiem.
5. Kim jest kobieta pod ramieniem Boga?
Kobieta pod Bożym ramieniem w Stworzeniu Adama jest najczęściej utożsamiana z Ewą, jeszcze niestworzoną, czekającą u boku Boga. Inni badacze postrzegają ją jako Dziewicę Marię lub jako Zofię, boską mądrość. Michał Anioł nie pozostawił żadnego wyjaśnienia, więc identyfikacja pozostaje interpretacją.
6. Czy w Kaplicy Sykstyńskiej przedstawiono Jezusa?
Tak. Jezus jest centralną postacią Sądu Ostatecznego Michała Anioła na ścianie ołtarzowej, ukazany jako potężny, bezbrody sędzia. Ściana po prawej stronie również opowiada o życiu Chrystusa, od Chrztu do Ostatniej Wieczerzy. Sufit przedstawia Stary Testament i przodków Chrystusa, a nie samego Jezusa.
7. Czy da Vinci namalował Kaplicę Sykstyńską?
Nie. Leonardo da Vinci nie namalował Kaplicy Sykstyńskiej. Sufit i Sąd Ostateczny są dziełem Michała Anioła, a ściany boczne – Botticellego, Perugina, Ghirlandaia, Cosimo Rosselliego i Luki Signorelliego. Jedynym obrazem Leonarda da Vinci w Watykanie jest obraz św. Hieronima w Pinakotece.
8. Ile lat miał Michał Anioł, gdy namalował Kaplicę Sykstyńską?
Michał Anioł miał 33 lata, gdy w 1508 roku rozpoczął pracę nad sufitem Kaplicy Sykstyńskiej, a 37, gdy ukończył go w 1512 roku. Powrócił po sześćdziesiątce, aby namalować Sąd Ostateczny. Rozpoczął pracę w 1536 roku, mając 61 lat, a ukończył ją w 1541 roku, mając 66 lat.
9. Ile Michał Anioł otrzymał za namalowanie Kaplicy Sykstyńskiej?
Pierwotny kontrakt Michała Anioła na wykonanie sufitu Kaplicy Sykstyńskiej opiewał na 3,000 dukatów, co jak na tamte czasy było sporą sumą. Z tej kwoty musiał opłacić asystentów i kupić materiały, a w jego listach pojawiają się skargi na opóźnienia w płatnościach ze strony papieża Juliusza II. Dokładna, ostateczna kwota, jaką otrzymał, nie jest znana.
10. Dlaczego papież był zły na Michała Anioła?
Papież Juliusz II słynął z niecierpliwości wobec Michała Anioła z powodu powolnych postępów w pracach nad sklepieniem Kaplicy Sykstyńskiej. Według jego wczesnych biografów, papież uderzył go kiedyś kijem, gdy Michał Anioł odpowiedział „kiedy będę mógł” na pytanie o termin ukończenia. Często dochodziło między nimi do konfliktów, ale nadal pracowali razem.
11. Dlaczego Michał Anioł został skazany na śmierć przez papieża?
Michał Anioł nigdy nie został skazany na śmierć przez papieża. W 1530 roku, po upadku republiki florenckiej, znalazł się w niebezpieczeństwie ze strony Medyceuszy, ponieważ pomógł im bronić miasta i musiał się ukrywać. Papież Klemens VII, również Medyceusz, ułaskawił go, aby mógł dokończyć swoje dzieło.
12. Czy Michał Anioł był zadowolony z Kaplicy Sykstyńskiej?
Michał Anioł nie był zadowolony z malowania Kaplicy Sykstyńskiej. Uważał się za rzeźbiarza, niechętnie przyjął zlecenie i napisał sonet, w którym narzekał na zmęczenie związane z malowaniem sufitu, z odchyloną do tyłu szyją. Ukończone dzieło uczyniło go jednak najsłynniejszym artystą swoich czasów.
13. Jaki jest najsłynniejszy obraz Michała Anioła?
Najsłynniejszym obrazem Michała Anioła jest sufit Kaplicy Sykstyńskiej, a zwłaszcza Stworzenie Adama. Jego inny wielki obraz, Sąd Ostateczny, również znajduje się w Kaplicy Sykstyńskiej. Namalował niewiele obrazów na desce, więc niemal cała jego sława jako malarza spoczywa na Watykanie.
14. Jakie kontrowersje budziła Kaplica Sykstyńska?
Największe kontrowersje budziła nagość w scenie Sądu Ostatecznego. Krytycy, w tym papieski ceremoniarz Biagio da Cesena, sprzeciwiali się licznym nagim postaciom. Po Soborze Trydenckim Daniele da Volterra namalował draperie na około 40 z nich, zyskując przydomek „Il Braghettone”, czyli wytwórca spodni.
15. Co się stanie, jeśli zrobisz zdjęcie w Kaplicy Sykstyńskiej?
Jeśli zrobisz zdjęcie w Kaplicy Sykstyńskiej, strażnicy każą ci przestać i mogą poprosić o natychmiastowe usunięcie zdjęcia. Fotografowanie i filmowanie jest zabronione przy użyciu jakichkolwiek urządzeń, z lampą błyskową lub bez. Powtarzające się łamanie zasad może skutkować wyproszeniem z kaplicy.
16. Dlaczego w Kaplicy Sykstyńskiej zakazano robienia zdjęć?
W Kaplicy Sykstyńskiej obowiązuje zakaz fotografowania, aby zachować jej charakter miejsca ciszy i modlitwy oraz zapewnić swobodny przepływ tłumów. Zakaz chroni również freski i sięga lat 1980. XX wieku, kiedy japońska stacja telewizyjna sfinansowała renowację i otrzymała prawa do fotografowania odrestaurowanych dzieł.
17. Dlaczego nie można rozmawiać w Kaplicy Sykstyńskiej?
W Kaplicy Sykstyńskiej nie można rozmawiać, ponieważ jest to kaplica konsekrowana, nadal używana do ceremonii papieskich i konklawe, a Watykan prosi zwiedzających, aby traktowali ją jako miejsce modlitwy. Cisza pomaga również utrzymać ruch dużych tłumów. Strażnicy proszą o zachowanie ciszy przez cały czas trwania wizyty.
18. Jak długo mogę pozostać w Kaplicy Sykstyńskiej?
W Kaplicy Sykstyńskiej nie ma sztywnego limitu czasowego, ale większość zwiedzających zostaje na 15–20 minut. Strażnicy pilnują, aby tłum poruszał się w godzinach szczytu. Usiądź na bocznych ławkach, aby bez wysiłku przyjrzeć się sufitowi, a także przyjdź wcześnie lub późno w ciągu dnia, aby zostać dłużej w spokojniejszej atmosferze.
19. Ile czasu zajęło malowanie sufitu Kaplicy Sykstyńskiej?
Michał Anioł spędził około czterech lat nad sufitem, od 1508 do października 1512 roku. Papież Juliusz II odprawił uroczystą mszę w kaplicy 1 listopada 1512 roku, aby uczcić jego ukończenie. Sąd Ostateczny trwał kolejne pięć lat, od 1536 do 1541 roku.
20. Co jest namalowane na suficie Kaplicy Sykstyńskiej?
W centrum sufitu znajduje się dziewięć scen z Księgi Rodzaju, od Oddzielenia Światła od Ciemności do Pijaństwa Noego, w tym Stworzenie Adama. Wokół nich znajduje się siedmiu proroków, pięć sybilli, dwudziestu nagich młodzieńców zwanych ignudi, cztery sceny narożne oraz przodkowie Chrystusa.
21. Czym jest Sąd Ostateczny w Kaplicy Sykstyńskiej?
Sąd Ostateczny to fresk Michała Anioła na ścianie ołtarzowej, namalowany w latach 1536–1541. Przedstawia Chrystusa u kresu czasów, sądzącego ludzkość, z zbawieniem wstępującym do nieba po lewej stronie i potępionym spadającym do piekła po prawej. Fresk ma wymiary 13.7 na 12 metrów.
22. Czy Michał Anioł namalował Kaplicę Sykstyńską leżąc?
Nie. Michał Anioł namalował obraz, stojąc na szafocie, z głową i szyją odchyloną do tyłu, jak opisują jego dwaj pierwsi biografowie. Napisał wiersz, w którym narzekał na fizyczny ból towarzyszący pracy, i na marginesie narysował mały szkic siebie, malującego w górę.
23. Ile obrazów znajduje się w Kaplicy Sykstyńskiej?
W kaplicy znajduje się ponad 30 głównych malowideł. Są to dziewięć centralnych paneli sufitowych, cztery pendentywy narożne, dwanaście narożnych kondygnacji, dwie przemalowane kondygnacje przy ścianie wejściowej oraz Sąd Ostateczny. Dodaj dwunastu proroków i sybilli, przodków Chrystusa, ignudi i galerię papieży, a kaplica pomieści setki malowanych postaci.